Szkolenie: Badania Ultradźwiękowe NDT – Poziom 1 (UT1 / Ultrasonic Testing Level 1 wg PN-EN ISO 9712)

Opis szkolenia

Badania ultradźwiękowe (UT) to jedna z najważniejszych i najbardziej wszechstronnych objętościowych metod badań nieniszczących (NDT – Non-Destructive Testing). Pozwala ona na wykrywanie wewnętrznych niezgodności materiałowych (ciągłości materiału, pęknięć, pęcherzy, rozwarstwień, wtrąceń niemetalicznych, braku przetopu czy przetopów niepełnych) w spoinach, odlewach, odkuwkach i wyrobach hutniczych bez naruszania ich struktury i właściwości użytkowych.

Uzyskanie kwalifikacji UT1 (Poziom 1) stanowi pierwszy, niezbędny krok do rozpoczęcia kariery w obszarze kontroli jakości konstrukcji stalowych, rurociągów, zbiorników ciśnieniowych, branży energetycznej, petrochemicznej, kolejowej oraz przemysłu stoczniowego. Operator poziomu UT1 jest uprawniony do przygotowania aparatury ultradźwiękowej, przeprowadzania badań zgodnie z zatwierdzonymi instrukcjami, kalibracji sprzętu, mierzenia grubości ścianek oraz rejestrowania i porządkowania wyników badań pod nadzorem personelu poziomu 2 lub 3.

Szkolenie zostało opracowane zgodnie z wymaganiami normy PN-EN ISO 9712 (lub wymogami specyfikacji ASME/SNT-TC-1A). Kurs łączy solidne podstawy fizyczne rozchodzenia się fal ultradźwiękowych z intensywnym warsztatem praktycznym – pracą na cyfrowych defektoskopach ultradźwiękowych, skalowaniem głowic oraz badaniem próbek z rzeczywistymi wadami spawalniczymi i hutniczymi.

Program szkolenia

  1. Podstawy fizyczne badań ultradźwiękowych

    • Natura fali akustycznej i widmo fal ultradźwiękowych.

    • Rodzaje fal ultradźwiękowych: fale podłużne, poprzeczne, powierzchniowe (Rayleigha) i płytawe (Lamba).

    • Prędkości rozchodzenia się fal w różnych ośrodkach (stal, aluminium, miedź, tworzywa sztuczne) oraz długość fali.

    • Zjawiska na granicach ośrodków: odbicie, załamanie (prawo Snelliusa), transformacja fal, tłumienie i rozpraszanie.

  2. Aparatura ultradźwiękowa, głowice i środki sprzęgające

    • Budowa i zasada działania cyfrowego defektoskopu ultradźwiękowego (prezentacja A-scan, regulatory wzmocnienia, bramki, pomiary odległości/czasu).

    • Zjawisko piezoelektryczne i budowa głowic ultradźwiękowych.

    • Rodzaje głowic: proste (podłużne), kątowe (poprzeczne), podwójne (mozaikowe / SEL) oraz ich parametry (kąt załamania, częstotliwość, rozmiar przetwornika, pole bliskie i dalekie).

    • Środki sprzęgające (żele, oleje, woda) i ich rola w dopasowaniu impedancji akustycznej.

  3. Kalibracja, skalowanie i parametry badania

    • Próbki i wzorce do kalibracji: wzorce standardowe (wzorzec nr 1 / V1 wg EN ISO 2400, wzorzec nr 2 / V2 wg EN ISO 7963) oraz próbki odniesienia.

    • Kalibracja podstawy czasu (zakresu badania) dla głowic prostych i kątowych.

    • Wyznaczanie punktu wyjścia fali i rzeczywistego kąta załamania głowicy.

    • Ustawianie czułości badania (krzywe DAC, DGS/AVG, wzorce z otworami bocznymi SDH lub dna płaskiego FBH).

  4. Metodyka wykonywania badań i warsztat praktyczny

    • Techniki badania: metoda cieniowa (transmisyjna) vs. metoda echo (odbiciowa).

    • Pomiary grubości obiektów (pomiary grubości ścianek i korozji).

    • Badanie spoin czołowych i pachwinowych, odkuwek, odlewów oraz blach.

    • Identyfikacja i lokalizacja uszkodzeń.

    • Prowadzenie dokumentacji badania: protokoły z badań, zapisywanie zrzutów A-scan i sporządzanie sprawozdań.

    • Zajęcia praktyczne: samodzielne skalowanie sprzętu, strojenie czułości oraz prowadzenie badań na rzeczywistych próbkach spoin i materiałów z wadami fabrycznymi.

Korzyści dla uczestników i zakładu

  • Kwalifikacje wg PN-EN ISO 9712: Przygotowanie do egzaminu certyfikującego na stopień UT1 przed uznaną jednostką certyfikującą (np. UDT-CERT, TÜV, TDT).

  • Praktyczna obsługa defektoskopów: Opanowanie kalibracji i obsługi nowoczesnych cyfrowych defektoskopów ultradźwiękowych.

  • Precyzja pomiarowa: Umiejętność dokładnego pomiaru grubości oraz bezbłędnej lokalizacji wad wewnątrz materiału.

  • Certyfikat: Zaświadczenie o ukończeniu szkolenia uprawniające do przystąpienia do egzaminu certyfikacyjnego UT1.

Do kogo skierowane jest szkolenie?

  • Osoby rozpoczynające pracę w dziale Kontroli Jakości (KJ/QC), NDT oraz badań materiałowych.

  • Inżynierowie spawalnicy, kontrolerzy jakości, pracownicy laboratoriów badawczych i diagnostycznych.

  • Technicy i monterzy konstrukcji stalowych, rurociągów oraz urządzeń ciśnieniowych chcący zdobyć uprawnienia diagnostyczne NDT.